IDEA

O rozwoju tanga argentyńskiego nie sposób pisać, pomijając scenę i teatr. Co więcej, można założyć śmiałą tezę, że to właśnie dzięki teatrowi tango stało się globalnie popularne; że bez teatru i sceny nie ma tanga…

Na początek kilka faktów z historii. Zanim Carlos Gardel zaczął śpiewać tango (od 1917 roku) i stał się bożyszczem tłumów w całej Ameryce Południowej, inni artyści z powodzeniem zaszczepiali idee tanga na Starym Kontynencie i w Ameryce Północnej. Jedne z pierwszych pokazów na paryskich salonach dawał artysta tancerz Ricardo Guiraldes (1910), w Stanach Zjednoczonych wystawiono The Sunshine Girl – komedię muzyczną, gdzie tango zatańczyli Irene i Vernon Castle (1913), a w Polsce w Teatrze Nowości podczas operetki Targ na dziewczęta Lucyna Messal i Józef Redo zatańczyli el choclo (1913). To właśnie akceptacja przez wyższe klasy dała tangu dostęp do szerokiej publiczności i rozpoczęła prawdziwą modę na wszystko, co z nim związane.

Lata 20’ to dynamiczny rozwój tanga w Europie i USA, które tańczone było głównie jako element dancingów, obok walców i fokstrotów; przede wszystkim było zaś obecne w spektaklach teatralnych i coraz częściej w filmach. W tym czasie w Buenos Aires i Montevideo nastąpił chwilowy spadek zainteresowaniem tańcem na rzecz słuchania tang śpiewanych (do dziś Gardela głównie się słucha). Powrót do tańca to lata po 1935 i rozwój tzw. Złotej Ery tanga. Niemniej zanim ta era nastała, tango miało się już bardzo dobrze w innych częściach świata, a argentyńskie orkiestry dostawały intratne angaże, by grać tango w Europie (Francisco Canaro i inni).

To tło historyczne jest niezbędne, żeby zrozumieć, że fenomen tanga to nie zamknięte grono tancerzy na milondze; tango dociera do szerokiej publiczności od ponad 100 lat dzięki teatrowi, filmowi, całej branży „okołotangowej” (przed wojną tangiem reklamowano perfumy, alkohole, czekoladę, tkaniny, dzisiaj to głównie odzież i buty). Tango na scenie ma więc swoją historię, dłuższą, niż social tango na milongach!

Zanim powstało pojęcie tango escenario, mówiono o tango fantasia – odmiennej formie tanga argentyńskiego dedykowanej występom scenicznym. Główna różnica polega na tym, że tango w wersji social jest tańczone do wewnątrz, wszelkie emocje wydarzają się w parze w improwizowanym tańcu; fantasia zakłada co najmniej jednego świadomego obserwatora, któremu tańcząca para chce pokazać jakąś historię, podzielić się emocjami; dlatego do elementów improwizowanych zaczęto dodawać struktury choreograficzne, a z czasem obszerniejsze ruchy i elementy tańca klasycznego oraz akrobatyki. Po ogromnym spadku zainteresowania tangiem (po 1955), zaczęło przeżywać swój renesans dopiero w latach 80’ właśnie dzięki scenie! Powstał wtedy twór sceniczny określany jako tango show. Do historii przeszedł brodwayowski tango show tango argentino autorstwa Claudio Segovii i Héctora Orezzoli, w którym głównym choreografem był Juan Carlos Copes; inny wciąż grany przykład tango show to forever tango Luisa Bravo (od 1994 do dziś, oczywiście z ciągle zmieniającym się składem tancerzy).


Dzisiaj poszukując tanga na scenie w przeważającej mierze możemy zobaczyć właśnie ten typ działania – tango show – które mieści się gdzieś między koncertem z pokazem, a spektaklem. Fabuła – jeśli jest – okrojona została do absolutnego minimum, a historia i sceneria jest zwykle taka sama: bar, kobieta, dwóch mężczyzn, walka, zwycięstwo jednego, porażka drugiego. W tango show stawia się na techniczną jakość, co plasuje całe dzieło w kategoriach divertissement – pokazu umiejętności tanecznych, często z pełną choreografią. Tango show wystawiane jest przy okazji festiwali, gdzie zjeżdżają się Maestros i znane zespoły muzyczne lub sprzedawane jest jako wyjątkowy pokaz mistrzów tanga, np. przy okazji wspomnianego forever tango.

Cały ten wstęp jest potrzebny do zrozumienia, gdzie w tym wszystkim pojawia się nasz Teatr Tanga. Jest to pierwsze tego typu i na tą skalę działanie w Europie, gdzie wychodzimy daleko poza tango show. Idea Teatru Tanga, to przede wszystkim opowiadanie historii za pomocą narzędzi, jakie daje tango argentyńskie. Nasz teatr jest teatrem tańca z elementami teatru dramatycznego, a spektakle – w pełnym tego słowa znaczeniu – są dziełami z fabułą, dramaturgią, tancerzami, aktorami i muzykami. Tango argentyńskie oferuje nam dużo więcej, niż wspomniany pokaz umiejętności; jest bodaj jedynym tańcem, którym możemy opowiedzieć cały wachlarz emocji, dowolną z nich. Daje to nieograniczoną przestrzeń do tworzenia, spektakli osadzonych w realiach Argentyny, jak również naszych rodzimych, korzystając z 26 lat dorobku polskiego tanga przedwojennego. I to wszystko jest wciąż aktualne, świeże, nowe, bo przecież codziennie mierzymy się z tymi samymi emocjami i uczuciami.

Teatr Tanga ma rozwojowe plany na przyszłość. Współpracując z aktorami, wokalistami, muzykami, sięgając do całego dziedzictwa kultury, jakie niesie tango argentyńskie, będziemy tworzyć dla coraz szerszej publiczności spektakle i szczepić w naszych odbiorcach pasję i zachwyt dla tego wyjątkowego przejawu kultury w Polsce i poza jej granicami.